Jesteśmy Polskim Uniwersytetem Na Obczyźnie w Londynie
75 LAT TRADYCJI W KSZTAŁCENIU POLAKÓW NA EMIGRACJI  -  OD 1939 r.
od 1939 roku




KONTAKT _|_
> Aktualności <

> Tradycje <

> Senat <

> Struktura <

> Kadra <

> Konferencje <

> Wydarzenia <

> Mediaroom <



















PUNO.edu.PL

















> Oferta edukacyjna <

> Strony Zakładów <

> UTW <

> KKP <

> Doktorat <

> Koło Naukowe <

> Zeszyty Naukowe <

> 75-lecie PUNO <








Polski Uniwersytet Na Obczyźnie w Londynie






75th ANNIVERSARY!














KONTAKT



- PORADNIK -



POBIERZ





















Zakład Dydaktyki Polonijnej

Polski Uniwersytet Na Obczyźnie
240 King Street
London W6 0RF

tel. +44 (0)20 8846 9305
e-mail: nauczanie@puno.edu.pl






Po polsku na Wyspach
Poradnik dla rodziców dzieci dwujęzycznych












WSTĘP


Przeprowadzony w 2013 roku spis powszechny wykazał, że po angielskim, język polski jest najczęściej używanym językiem w Anglii i Walii. Polacy są też w Anglii drugą co do wielkości grupą narodowościową. Taka sytuacja cieszy licznych naszych rodaków, którzy zdecydowali się na życie na Wyspach. Pragnieniem wielu spośród nich jest, aby ich dzieci mówiły także po polsku, pomimo że mieszkają na stałe w Wielkiej Brytanii. Tylko część tych dzieci chodzi do polskich szkół, czyli do tzw. Polskich Szkół Sobotnich, prowadzonych przez Polską Macierz Szkolną. Jednak wiele dzieci zupełnie przestaje mówić po polsku już w dwa lata po przyjeździe, a ponieważ niektórzy rodzice są przekonani, że znajomość polszczyzny nie będzie ich dzieciom do niczego potrzebna, nie starają się temu zapobiegać.
Poradnik, który oddajemy do rąk Państwa, prezentuje odmienne do tradycyjnego, nowoczesne i perspektywiczne spojrzenie na dwujęzyczność i dwukulturowość polskich dzieci we współczesnej Wielkiej Brytanii. Dwujęzyczność to zjawisko wzbogacające osobowość, rozwijające inteligencję i pamięć, budujące tożsamość (co z zasady dzieje się głównie poprzez język) i wspomagające poznanie zarówno własnej kultury macierzystej, jak i dogłębne zrozumienie nowej kultury (czyli osiągnięcie tzw. cultural literacy). Dwujęzyczność to także olbrzymia szansa na przełamywanie barier kulturowych, szansa na tworzenie tolerancyjnego i wykształconego społeczeństwa, szansa na rozwijanie współpracy kulturalnej i gospodarczej, gdyż wszystkie kraje stają się, szybciej lub wolniej, wielokulturowe.
Zalet dwujęzyczności jest mnóstwo i wpływają one na całe nasze życie, również na późne lata: dzisiaj już wiadomo, że dwujęzyczność spowalnia niektóre choroby a nawet broni przed demencją starczą. Wiadomo także, że osoby dwujęzyczne lepiej sobie radzą w stresujących sytuacjach. Lista zalet dwujęzyczności jest nie tylko coraz dłuższa, ale także coraz bardziej zdumiewająca. Neurolodzy z największego londyńskiego uniwersytetu, UCL (University College London), udowodnili na przykład, po porównaniu obrazu mózgu osób uzyskanego podczas badania rezonansem magnetycznym, że znajomość drugiego języka zwiększa pojemność mózgu. Przebadano dwadzieścia pięć osób, które mówiły tylko po angielsku, dwadzieścia pięć, które znały jeszcze jeden język i nauczyły się go przed ukończeniem piątego roku życia, oraz trzydziześci trzy osoby, które przyswoiły sobie obcy język po dziesiątym roku życia. Efekt: fragment lewej półkuli mózgu, który jest odpowiedzialny za przetwarzanie informacji, był o wiele większy u osób, które nauczyły się języka przed piątym rokiem życia. Jednym słowem, im wcześniej zaczyna się nauka języka, tym większy wpływ ma ona na rozwój mózgu.
Wielu osobom poznawanie dwóch języków w tym samym czasie wydaje się jednak skomplikowane i wymagające tak ogromnego wysiłku oraz cierpliwości zarówno ze strony rodziców jak i dzieci, że nie chcą się w to angażować. W rzeczywistości sytuacja wygląda inaczej, ponieważ uczenie się języka przez małe dziecko jest procesem naturalnym, przebiegającym w każdej rodzinie, tak jedno-, jak i wielojęzycznej, bez dodatkowego wysiłku ze strony rodziców. Nawet w późniejszym wieku nauka drugiego języka też przynosi nieoczekiwane korzyści: na przykład badania nad językiem przy użyciu tomografu komputerowego potwierdziły korelację pomiędzy zapamiętywaniem nowych słówek a odczuwaniem przyjemności!
Celem Poradnika jest więc uświadomienie, jak ważna, przydatna i wzbogacająca jest dwujęzyczność. Pragniemy podpowiedzieć naszym czytelnikom, jak można ją osiągnąć w sposób "naturalny", od samego początku życia dziecka umożliwiając mu przyswajanie języka własnego środowiska, czyli języka rodziców i dalszej rodziny, a jednocześnie polskiej kultury. Ta metoda nie wymaga poświęceń: rozmawianie z małym dzieckiem po polsku w Wielkiej Brytanii nie różni się niczym od rozmawiania z nim po polsku w Polsce, a im szybciej dziecko nauczy się polskiego, tym większy będzie to miało wpływ na jego rozwój, inteligencję, pamięć, a także na późniejsze uczenie się języka obcego. Znajomość dwóch języków, nawet jeżeli nie ma ona charakteru całkowitej dwujęzyczności, to olbrzymia szansa dla każdego. Owszem, można się próbować porozumieć nie znając dobrze języka. I o takiej właśnie sytuacji, dawno temu, napisałam w wierszu Mój mąż obcy krajowiec:


mam męża obcego krajowca
kto mówi polski
bardzo ładny

a pisze
jeszcze ładniejszy

właśnie wczoraj napisał mi wiersz
w wierszu są słowa
o miłości:
Tu jest mój serce. Proszę wejść.

A ja mu odpowiadam:
Bardzo dziękuję.

i chociaż padać od rano
uśmiechamy się
bardzo bardzo ładniejszy


W wierszu wyraźnie zarysowują się początki przyszłej dwujęzyczności: mąż uczy się podstaw języka polskiego z samouczka ("tu jest …, proszę wejść"), tworzy formy, w których jeszcze nie osiągnął biegłości ("bardzo bardzo" w znaczeniu "coraz bardziej"), aby zostać zrozumianym przez polskojęzyczną żonę. Patrząc z jednej strony można by powiedzieć, że nawet najprostsza komunikacja musi opierać się na przynajmniej podstawowej znajomości języka. Lecz patrząc z drugiej strony należy stanowczo stwierdzić, że nawet nienajlepsza znajomość polskiego wyniesiona z domu może doprowadzić w efekcie do dwujęzyczności w późniejszym okresie. Najskuteczniejszym rozwiązaniem dla dzieci w Wielkiej Brytanii jest uczęszczanie do szkoły sobotniej, ale nawet gdy to nie jest osiągalne, dwujęzyczność jest wciąż możliwa.
I właśnie temu ma służyć niniejszy Poradnik, przeznaczony dla rodziców i opiekunów, którzy chcieliby, ale nie zawsze są pewni po co i jak, kontynuować naukę języka ojczystego swoich dzieci; jest przeznaczony dla tych, którzy zastanawiają się nad celowością uczenia polskiego w ogóle oraz dla rodzin, gdzie tylko jedno z rodziców mówi po polsku. Aby niepolskim rodzicom ułatwić zrozumienie znaczenia dwujęzyczności, do Poradnika włączony został rozdział w języku angielskim, adresowany specjalnie do nich.
Wybitny historyk i autor prac o Polsce, Norman Davies, napisał dla Poradnika, że dwujęzyczność to ‘blessing from God that no parent should deny a child. The ability to speak two or more languages greatly increases a child’s general learning ability, opening a young mind to the variety of perspectives through which the world can be addressed and stimulating mental flexibility. It is no accident that immigrant children, who master their parents’ language as well as the language of the school tend to achieve better results in English than their monolingual English counterparts.
Polish-speaking children, who were born in the United Kingdom or were brought here as infants, can benefit from a very special opportunity. They belong to a numerous community, which gives them the chance of having bi-lingual friends and which stops them feeling unusual or different. And they can often go to Poland to stay with relatives and to see that Polish is a normal, practical languages that is spoken by millions’.
Poradnik przedstawia w sposób praktyczny i przystępny pożytki płynące z migracji, integracji oraz funkcjonowania w dwóch kulturach, polskiej i angielskiej, jak również wynikające z dwujęzyczności przyszłe korzyści zawodowe, związane np. ze zwiększającym się zapotrzebowaniem na dwujęzycznych specjalistów w Anglii i Walii. Jednocześnie Poradnik pokazuje, jak w praktyce rozwiązywać problemy językowe, omówione w nim są m.in.: wybór języka, którym rodzina posługuje się w domu i poza domem, zalety dwujęzyczności i dwukulturowości, wpływ języka na rozwój emocjonalny dzieci, rola rodziców w utrzymywaniu i doskonaleniu języka, rola polskich szkół sobotnich w osiąganiu dwujęzyczności (jak również angielski system edukacyjny), duże znaczenie zabawy w uczeniu polskiego w domu oraz proponowane są rozmaite gry językowe. Osobny rozdział poświęcony został temu, jak istotna jest dwujęzyczność na studiach z zakresu przedsiębiorczości i ekonomii. Poradnik zawiera także wypowiedzi osób dwu- lub wielojęzycznych na temat tego, jak dwujęzyczność pomogła i pomaga im w życiu. Ostatni rozdział gromadzi informacje praktyczne, przydatne adresy, listy lektur oraz listy stron internetowych z zabawami, tekstami, odpowiednią literaturą dla dzieci i młodzieży dostępną w Internecie.
Wydanie Poradnika było możliwe dzięki pomocy finansowej Fundacji M.B. Grabowskiego, która od lat sponsoruje polskie instytucje kultury, pomaga polskim muzeom, np. Muzeum Narodowemu w Warszawie czy Muzeum Farmacji w Krakowie, a także promuje polską kulturę i naukę w Wielkiej Brytanii, umożliwiając organizowanie konferencji i wykładów, fundując stypendia i nagrody dla najlepszych studentów polskich kierunków na brytyjskich uczelniach. Autorzy Poradnika pragną wyrazić Fundacji swoją głęboką wdzięczność za okazaną pomoc.


dr Katarzyna Zechenter







Aby zapisać sobie właściwy plik na dysk swojego komputera (by następnie przenieść Poradnik na czytnik eBooków lub smartfon), kliknij prawy klawisz myszy na odpowiednią grafikę tu poniżej i wybierz następnie opcję - zapisz
/ zapisz element docelowy jako...


Po_polsku_na_Wyspach.pdf
Wersja na komputer lub smartfon


Po polsku na Wyspach - Katarzyna
                    Zechenter.mobi
Wersja na Amazon Kindle®


Po_polsku_na_Wyspach.epub
Wersja na inne czytniki eBooków


















_________________________________










Copyright by The Polish University Abroad | Registered as a charity in England No. 298510








_________________________________